Streptococcus agalactiae to Gram-dodatnia bakteria będąca patogenem zarówno zwierząt domowych, jak i ludzi. Bakteria jest bardzo inwazyjna (spotykana w układzie pokarmowym, moczowo-płciowym, ranach, a nawet układzie oddechowym), ale najczęściej nie powoduje żadnej reakcji zapalnej. U większości dorosłych bakteria nie wywołuje objawów chorobowych, z wyjątkiem grup ryzyka, do których zalicza się kobiety w ciąży, chorych na cukrzycę, nowotwory, choroby układu krwionośnego lub moczowo-płciowego. Obecnie Streptococcus agalactiae jest najbardziej znany z powodu komplikacji poporodowych i rozwoju sepsy u noworodków.
Ze względu na bezobjawowy charakter infekcji zaleca się badanie w kierunku Streptococcus agalactiae wszystkim kobietom w ciąży między 35 a 37 tygodniem (rekomendacja Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego 2008 r.). Diagnostyka molekularna jest równie czuła jak hodowle bakteryjne, ale pozwala na otrzymanie wyniku w dużo krótszym czasie.
Wśród czynników zwiększających prawdopodobieństwo zakażenie dziecka w czasie porodu zalicza się poród przedwczesny (przed 37 tygodniem ciąży), przedwczesne odejście wód płodowych, gorączkę okołoporodową u matki czy silny stopień skolonizowania pochwy przez Streptococcus agalactiae u kobiety rodzącej. Podawanie kobietom-nosicielkom GBS antybiotyków w czasie porodu pozwala na zapobieganie poważnym konsekwencjom zakażeń S. agalactiae u noworodków.
Drogi rozprzestrzeniania się Streptococcus agalactiae nie są do końca poznane, ale podejrzewa się, że głównym źródłem infekcji jest skóra i układ moczowo-płciowy osób będących nosicielami. Szczególnie niebezpieczne jest zakażenie dziecka przez matkę-nosicielkę w czasie ciąży lub porodu. Szacuje się, że 15-40% kobiet w ciąży jest zakażonych GBS.
Większość zdrowych osób jest bezobjawowymi nosicielami Streptococcus agalactiae. U kobiet w ciąży S. agalactiae
może być odpowiedzialny za zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie
endometrium, zapalenie błon płodowych i łożyska. Z kolei po
porodzie bakteria przyczynia się do rozwoju zapalenia dróg moczowych
i ropnia miednicy mniejszej.
Osoby chore na cukrzycę cierpią
najczęściej na infekcje tkanek miękkich, zapalenie kości i stawów
oraz krążka międzykręgowego. Infekcja S. agalactiae
u dorosłych jest najczęściej związana z rozwojem bakteriemii,
prowadzącej często do poważnego zapalenia wsierdzia. U osób
z grup ryzyka może rozwinąć się również zapalenie płuc lub opon
mózgowo-rdzeniowych.
Infekcje Streptococcus agalactiae są szczególnie niebezpieczne dla noworodków. W czasie porodu błony śluzowe dziecka zostają skolonizowane przez GBS występujące w wydzielinie pochwy. U dzieci zarażonych w czasie porodu bardzo szybko (najczęściej w ciągu 24 godzin) rozwija się zapalenie płuc, bakteriemia i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Okołoporodowe zakażenia Streptococcus agalactiae są główną przyczyną śmiertelności wśród noworodków. Z kolei infekcje wewnątrzmaciczne prowadzą najczęściej do obumarcia płodu.