HIV to ludzki wirus zespołu nabytego niedoboru odporności. Zakażenie HIV powoduje powolne osłabienie funkcjonowania układu odpornościowego, co prowadzi do zwiększonej podatności na infekcje i rozwoju AIDS.
HIV jest obecny we
krwi, a także w nasieniu u mężczyzn oraz wydzielinie pochwy i mleku
u kobiet. Wirus przenosi się przez kontakty seksualne z osobami
zakażonymi. HIV można się też zarazić przez kontakt z krwią i produktami
krwiopochodnymi, np. podczas iniekcji dożylnych narkotyków, zabiegów
medycznych i pozamedycznych przebiegających z naruszeniem ciągłości
tkanek, które wykonywane są niewyjałowionym sprzętem. Możliwe jest
również przeniesienie wirusa z zakażonej matki na noworodka w czasie
porodu.
Stosowane obecnie rutynowo badania krwi i produktów
krwiopochodnych wyeliminowały w dużej mierze możliwość przenoszenie
wirusa podczas transfuzji krwi.
Według Państwowego Zakładu Higieny w Polsce stwierdzono ponad 12.5 tysiąca przypadków zakażenia HIV (dane z października 2009).
Objawy zakażenia
HIV są niespecyficzne (gorączka, bóle głowy i mięśni, ból gardła, złe
samopoczucie) i pojawiają się od dwóch do ośmiu tygodni po zakażeniu.
Istotne jest, że zakażenie często rozwija się bezobjawowo, a zakażona
osoba nieświadomie stanowi potencjalne zagrożenie dla innych.
W
wyniku stopniowego osłabiania układu odpornościowego pojawiają się
częste i gwałtownie przebiegające zakażenia innymi mikroorganizmami
(bakteriami, wirusami, grzybami). Wiele z tych patogenów występuje
powszechnie i nie są one groźne dla osób z prawidłowo funkcjonującym
układem immunologicznym. AIDS rozwijający się u osób zakażonych HIV nie
jest pojedynczą chorobą, lecz zespołem objawów różnych chorób i zakażeń
oportunistycznych.
W każdym przypadku
podejrzenia zakażenia HIV wskazana jest jak najszybsza konsultacja
z lekarzem, który określi najlepszą drogę postępowania (kolejność
diagnostyki oraz czas, w jakim może być wykonana i powtórzona, kontakty
z najbliższymi, informacje epidemiologiczne). Wczesne wykrycie infekcji
daje szansę na znaczną poprawę jakości i długości życia osoby zakażonej.
Do 72 godzin od kontaktu z wirusem możliwe jest również zastosowanie profilaktyki poekspozycyjnej, która minimalizuje ryzyko zakażenia.
Zakażenie
HIV można określić na podstawie badania obecności przeciwciał anty-HIV
w surowicy. Wyniki dodatnie potwierdzane są zawsze metodą Western blot.
Badanie w pierwszym okresie po zakażeniu może dać wynik negatywny
w sytuacji, gdy w organizmie nie wytworzyły się jeszcze przeciwciała
anty-HIV. Okres czasu od zarażenia do momentu wytworzenia przeciwciał
nazywany jest okienkiem serologicznym i może trwać od sześciu tygodni do trzech miesięcy. Podstawą wykluczenia zakażenia jest otrzymanie wyniku ujemnego po 3 miesiącach od infekcji.
Technologia PCR
uważana jest obecnie za „złoty standard” we wczesnej diagnostyce HIV.
Badanie z wykorzystaniem metody PCR pozwala na bezpośrednie wykrycie
cząstek wirusa (a nie przeciwciał skierowanych przeciwko niemu)
w badanym materiale. Umożliwia to potwierdzenia zakażenia HIV już po 2-4 tygodniach od zakażenia, w czasie okienka serologicznego. Podstawą wykluczenia zakażenia jest otrzymanie wyniku ujemnego po 3 miesiącach od infekcji.
Metoda
PCR pozwala również na określenie ilości kopii wirusa we krwi, co
ułatwia monitorowanie przebiegu zakażenia. W naszym laboratorium możliwa
jest również diagnostyka mutacji w genie CCR5, która może zapewniać wysoką oporność na zakażenie HIV lub opóźniać rozwój choroby.
Materiał do badań: surowica
Termin realizacji badania: od 3 do 10 dni roboczych
